โรคนิ่วในไต / นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ / นิ่วในถุงน้ำดี

ไม่ว่านิ่วจะเกิดที่ใดในร่างกาย ก็มีกลไกเดียวกันคือ เมื่อมีภาวะร้อนเกินมาก ๆ ก็จะเผาน้ำในไต กระเพาะปัสสาวะหรือถุงน้ำดีให้แห้ง ตะกอนสสารจึงเกาะกลุ่มรวมกันเป็นก้อน เรียกว่า "นิ่ว" ถ้าเราถอนพิษร้อน น้ำก็จะไม่ถูกเผาให้แห้ง และเคลื่อนออกจากอวัยวะดังกล่าวกระทบเสียดสีกับก้อนนิ่ว ก้อนนิ่วก็จะค่อย ๆ สึกกร่อนเล็กลงเรื่อย ๆ และหลุดออกในที่สุด นิ่วก็จะหายไป เพราะเราไม่ได้ทำต้นเหตุของนิ่วเพิ่ม แต่ถ้าเราไปผ่าตัดหรือใช้เครื่องมือสลายนิ่ว โดยที่ไม่แก้พฤติกรรมที่เป็นต้นเหตุ นิ่วก็จะกลับมาเป็นใหม่อีก

ผู้เขียนเห็นว่าควรใช้วิธีผ่าตัดหรือใช้เครื่องมือสลายนิ่ว ก็ต่อเมื่อเกิดกรณีนิ่วอุดตันท่อทางเดินของอวัยวะนั้น ๆ จนเกิดอาการที่ไม่สบายรุนแรง โดยที่ไม่สามารถแก้ไขอาการดังกล่าวด้วยวิธีอื่นได้ แต่หลังจากที่ผ่าตัดหรือใช้เครื่องมือสลายนิ่วแล้ว ก็ควรแก้ไขพฤติกรรมที่เป็นต้นเหตุด้วย จะได้ไม่ต้องกลับมาเป็นนิ่วอีก